Dossier toekomst hiv-zorg

De financiering van de zorg is aan het veranderen en de overheid moet bezuinigingen. Daardoor dreigt de kwaliteit van de hiv-zorg te verminderen. De veranderingen zullen waarschijnlijk pas in 2014 of later ingevoerd worden. De Hiv Vereniging staat samen met andere organisaties op de bres om de goede kwaliteit van zorg te behouden.


Voorgeschiedenis
Sinds 2001 is behandeling van hiv-infectie op advies van de Gezondheidsraad opgenomen in de Wet Bijzondere Medische Verrichtingen (WBMV). De overheid liet toen al de uitvoering van de zorg steeds meer over aan de zorgverleners en de regie van de zorg bij de zorgverzekeraars. Bij een aantal complexe behandelingen wilde de overheid de regie behouden. Behandeling van hiv-infectie was daar één van. De motivatie van toenmalig minister van volksgezondheid Borst om hiv-infectie in de WBMV op te nemen was dat:
- De behandeling van hiv een hoog gespecialiseerd karakter heeft;
- Zonder overheidssturing de zorg dreigt te verschralen. Te veel poliklinieken zouden hiv-positieven kunnen gaan behandelen, terwijl de behandelaren niet de kennis in huis hebben om dat goed te doen.
De opname van hiv in de WBMV is geregeld in de Beleidsvisie Hiv-behandelcentra. In die beleidsvisie staat omschreven aan welke criteria een hiv-behandelcentrum moet voldoen. Zo moeten er bijvoorbeeld minimaal twee hiv-behandelaren zijn en het team moet andere medisch specialisten en hiv-consulenten bevatten. De minister wijst de centra op basis van die criteria aan.
Daarnaast werd via de beleidsvisie het Athena-project dat landelijk de kwaliteit van de behandeling monitorde gecontinueerd als Stichting Hiv Monitoring (SHM).
De aangewezen centra krijgen ook extra geld. Behandeling van hiv-infectie buiten de aangewezen centra is niet verboden, maar dan was daar geen extra budget voor. Daarnaast was er een tweede manier om de behandeling te concentreren. Alle hiv-remmers stonden op bijlage 2 van het Geneesmiddelen Vergoedingssysteem (GVS). In die bijlage werd geregeld dat hiv-remmers alleen vergoed werden als ze waren voorgeschreven door een arts van een hiv-behandelcentrum.

Eerste tekenen van aftakeling
Dit systeem van waarborgen van de kwaliteit van zorg is al gaan aftakelen met de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006. De voorwaarden waaronder hiv-remmers vergoed zouden moeten worden, werden toen versimpeld: er moet een indicatie zijn voor het gebruik van die middelen. Dat is natuurlijk een lege huls: niemand slikt voor de lol hiv-remmers. De motivatie van die verandering was dat de voorwaarden van vergoeding moet worden overgelaten aan de verzekeraars en dat de overheid dat niet zelf moet gaan regelen.


Advies CVZ
In 2011 kwamen het College Voor Zorgverzekeringen met een advies aan de minister van volksgezondheid over hoe er op de kosten van hiv-remmers bezuinigd kan worden zonder dat dat ten koste zou gaan van de kwaliteit van zorg. Een van de voorstellen was dat de financiering van de hiv-remmers niet meer zou gaan via het GVS maar via het ziekenhuisbudget. Dat wordt overheveling genoemd. De motivatie voor dit advies is dat ziekenhuisapothekers grotere kortingen zouden kunnen bedingen.
Meer over het advies vind je hier.


Van DBC naar DOT
De financiering van de zorg is in 2012 veranderd. Er wordt nu niet meer gewerkt met DBCs (Diagnose-behandelingscombinatie) maar met DOTs (DBC op weg naar transparantie). De technische details van die overgang zal ik jullie besparen want voor mij is het geheel niet transparant.
In de zomer van 2011 werd duidelijk dat door de overgang van DBC naar DOT iets merkwaardigs aan de hand was. De extra WBMV-gelden voor de hiv-behandelcentra passen niet in het DOT-systeem. Dat betekent dat de aangewezen hiv-behandelcentra voor het behandelen van een hiv-positieve in principe evenveel geld ontvangen als een behandelcentrum dat niet is aangewezen. En daarmee wordt de opname van behandeling van hiv-infectie in de WBMV een lege huls. Het was in die tijd zelfs onduidelijk of hiv überhaupt nog in de WBMV zou blijven. Daarnaast was er het probleem dat de financiering van SHM zou verdwijnen. Er was dus een acuut probleem.

In actie
Dat was een reden voor de Hiv Vereniging, de Nederlandse Vereniging van Hiv-behandelaren (NVHB), Aids Fonds en SHM om in actie te komen. Er is overleg geweest met het ministerie van volksgezondheid (VWS) en met woordvoerders van politieke partijen. Het lijkt erop dat dit in ieder geval tot uitstel van de invoering van de overheveling en van het verdwijnen van hiv uit de WBMV heeft geleid. Zoals het er nu naar uitziet, gaat hiv in 2013 uit de WBMV en gaat de overheveling in 2014 of later in. Daarnaast is de financiering van SHM voorlopig gered. Het geld komt nu van het RIVM.


De plannen van minister Schippers
Op 2 januari 2012 heeft minister van VWS Schippers een brief met haar plannen gestuurd naar de Tweede Kamer. Zij constateert dat niet-aangewezen centra ook hiv-zorg kunnen aanbieden. Ze hoopt daarbij dat als verzekeraars zorg in deze centra inkopen, ze tenminste dezelfde kwaliteitseisen zullen hanteren zoals die in de WBMV worden gesteld. Ze gaat de NVHB een subsidie verlenen voor het opzetten van een kwaliteitssysteem. In dat systeem komen de kwaliteitseisen die nu nog in de WBMV staan. De Inspectie Voor de Volksgezondheid (IGZ) kan optreden wanneer een centrum zich niet aan de kwaliteitseisen houdt. Daarom zal Schippers IGZ – en niet de Gezondheidsraad, zoals wij en de Kamercommissie hadden gevraagd – verzoeken om te onderzoeken of de kwaliteitseisen handhaafbaar zijn. Dit zou leiden tot een systeem van kwaliteitsrichtlijnen van onderaf (NVHB, kwaliteitseisen) in plaats van bovenaf (VWS, WBMV).
Wat betreft de overheveling van de vergoeding van hiv-remmers stelt de minister dat dit niet voor 2014 zal gebeuren. In 2013 wordt besloten welke medicijnen in 2014 worden overgeheveld. Het is dus in principe mogelijk dat de overheveling van hiv-remmers na 2014 zal gebeuren, als het al gebeurt.

Reactie Tweede Kamer
Over de brief van Schippers is in de Tweede Kamer een schriftelijk overleg geweest. Alleen de VVD, PvdA, PVV en SP hebben gereageerd. De PVV en VVD kunnen zich vinden in het schrappen van hiv in de WBMV, maar vragen zich wel af of er genoeg waarborgen zijn dat de kwaliteit van de zorg die geleverd wordt door niet-aangewezen centra altijd voldoende goed is. De PvdA en de SP willen toch een advies van de Gezondheidsraad voordat er een besluit wordt genomen over of hiv-infectie in de WBMV moet blijven of niet. IGZ onderzoekt of een besluit dat hiv uit de WBMV moet handhaafbaar is of niet; de Gezondheidsraad onderzoekt of het wenselijk is of niet. Het ene onderzoek sluit het andere niet uit.
De PvdA merkt fijntjes op dat de kosten van behandelingen die uit de WBMV zijn gehaald daarna sterk zijn gestegen en vraagt de minister hoe dit met de hiv-zorg zit. De SP verzoekt de minister om rekening te houden met de bezwaren van de NVHB, Hiv Vereniging en de apothekersvereniging (KNMP).
De VVD heeft geen opmerkingen over de overheveling. De andere partijen wel. Zij maken zich zorgen over therapietrouw, resistentievorming en geneesmiddelenbewaking als de hiv-remmers alleen bij ziekenhuisapothekers te verkrijgen zijn.
Het is nu nog wachten op het antwoord van de minister op deze vragen en opmerkingen van de Tweede Kamer.

De tijden zijn veranderd, hiv niet
Het advies van de Gezondheidsraad dat leidde tot de opname van hiv in de WBMV en de oprichting van SHM staat nog steeds rechtovereind. Zonder behandeling blijft hiv nog een dodelijke infectie. Er is gevaar voor het ontstaan van resistentie en daarom moet je als hiv-positieve therapietrouw zijn. Een uitstekende zorg is daarvoor een voorwaarde en die hebben we in Nederland dankzij de WBMV. De kwaliteit van zorg moet gehandhaafd blijven en het is de vraag of zorgverzekeraars de verleiding kunnen weerstaan om zorg in te kopen in een ziekenhuis dat niet zijn gegevens levert aan SHM. IGZ kan wel optreden maar dat optreden is altijd achteraf, dus pas wanneer het fout is gegaan. Dat zijn goede redenen om de behandeling van hiv in de WBMV te houden, in ieder geval totdat de Gezondheidsraad heeft onderzocht hoe de kwaliteit van zorg gehandhaafd kan worden onder de veranderde regelgeving. Daarbij is het voor de Hiv Vereniging van belang dat de kwaliteit van zorg gehandhaafd blijft, hoe dat precies wordt geregeld is van minder belang.

Overheveling
Wat betreft de overheveling geldt iets dergelijks. Het is voor de Hiv Vereniging een sine qua non, dat hiv-medicatie ook bij de openbare apotheek verkrijgbaar blijft. Dat is van belang voor de therapietrouw en voor het tegengaan van rompslomp. Je zult als hiv-positieve maar op Terschelling wonen en elke drie maanden naar Leeuwarden moeten gaan om je medicatie op te halen. Er is een tweede argument dat de openbare apotheek moet kunnen blijven leveren en dat is bewaking van interacties. Die bewaking van interacties kan wegvallen wanneer een hiv-positieve zijn medicatie moet haalt bij meerdere apotheken. De Hiv Vereniging is het hier helemaal eens met de opstelling van het Farmaceutisch Bureau Amsterdam en de KNMP.
De overheveling zou geld opleveren omdat volgens de minister ziekenhuisapotheken grotere kortingen zouden kunnen bedwingen. Waarschijnlijk is dit een fabeltje. Ziekenhuisapotheken krijgen soms grote kortingen omdat fabrikanten van nieuwe geneesmiddelen hopen dat huisartsen dat middel blijven voorschrijven wanneer de patiënt uit het ziekenhuis is ontslagen. Bij hiv-remmers speelt die situatie niet.
Misschien kunnen hiv-remmers betrokken blijven worden bij openbare apothekers in geval van overheveling. Dat lijkt dan wel tot meer rompslomp voor de apothekers te leiden.

 Voorlopig zal er weinig veranderen. Er zijn geen verzekeraars die zorg inkopen bij niet-aangewezen centra, ook al kan dat via het DOT-systeem wel. De veranderingen kunnen pas gaan spelen in 2013. Daarover zullen we je blijven informeren.
Of er nu wel of niet een overheveling komt, de Hiv Vereniging wil dat hiv-remmers bij openbare apothekers geleverd kunnen blijven worden en dat de kwaliteit van zorg gewaarborgd blijft.


Overheveling hiv-remmers uitgesteld
De overheveling van de vergoeding van hiv-remmers van het GeneesmiddelenVergoedingsSysteem (GVS) naar het ziekenhuisbudget is uitgesteld tot 2016.
Overheveling naar het ziekenhuisbudget zou tot lagere kosten leiden omdat ziekenhuisapothekers scherper zouden kunnen inkopen. De Hiv Vereniging is daarover sceptisch en is ook bang voor de mogelijke gevolgen van overheveling: de hiv-remmers zijn dan alleen via de politheek verkrijgbaar en niet meer via de openbare apotheken. Bovendien vreest de HVN dat interactiebewaking moeilijker zal worden als meerdere apotheken betrokken zijn bij het afleveren van medicijnen aan hiv-positieven.
Dat laatste bleek een van de problemen te zijn bij andere middelen die nu al overgeheveld zijn. Minister Schippers heeft daarom besloten om het proces van overheveling van medicijnen te vertragen, om zo eerst de kinderziektes op te lossen. De overheveling van hiv-remmers staat nu voor 2016 gepland, maar kan, als zich bij andere overgehevelde medicijnen problemen voordoen, mogelijk nog later plaatsvinden.

Contact

Hiv Vereniging Nederland
Eerste Helmersstraat 17
1054 CX AMSTERDAM
 

>> routebeschrijving

Steun ons!

Word lid en steun de belangenbehartiging
>> lees meer informatie
ideal-logo-2Online doneren kan ook
>> Klik hier

Servicepunt

020 689 25 77

Voor vragen over leven met hiv, onderling contact en de Hiv Vereniging Nederland
Te bereiken op ma-di-do van 14.00 tot 22.00 uur
>> lees verder 

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in en ontvang Positive News!

captcha  

positiefgeldzaken

banner_160_160

 

module 03plus 160 180
 

positief zorgt 160 banner

Sponsors website

viiv_logo.gif

[ Copyright © 2017 Hiv Vereniging Nederland. ] Disclaimer | Colofon | Privacy | Inloggen